คู่มือใช้งาน

1 cun วัดยังไงในสัตว์

cun (ชุ่น / 寸) เป็นหน่วยวัดแบบสัดส่วน ไม่ใช่เซนติเมตร จึงปรับตามขนาดสัตว์แต่ละตัวโดยอัตโนมัติ ในสัตว์นิยมใช้เกณฑ์เหล่านี้

• 1 cun = ความกว้างของซี่โครงซี่สุดท้าย ที่จุดกว้างที่สุด — เกณฑ์หลักที่ใช้บ่อยที่สุด
• 1.5 cun ที่ใช้กับจุด back-shu (BL-13 ถึง BL-28) คือระยะจากแนวกลางหลังออกข้าง ซึ่งในสุนัขขนาดกลางมักตกราว 2-4 ซม. ให้คลำหาร่องข้างกล้ามเนื้อ epaxial เป็นตัวยืนยัน
• 3 cun = ความกว้างของ 4 นิ้วมือผู้ปักเรียงติดกัน (ใช้เทียบเร็วในสัตว์ขนาดกลาง)

หัวใจสำคัญคือ landmark กระดูกและร่องกล้ามเนื้อ — ตัวเลข cun เป็นแค่ตัวช่วยประมาณ ให้คลำยืนยันเสมอ

ชนิดของจุด (point types)

Yuan-source (จุดต้นทาง)

จุดที่ลมปราณต้นทุนของเส้นนั้นรวมตัว ใช้บำรุงหรือปรับอวัยวะนั้นโดยตรง

He-sea (จุดทะเล)

จุดปลายทางที่ลมปราณไหลเข้าลึกสู่อวัยวะ มักใช้กับโรคของอวัยวะภายในและข้อต่อใหญ่

Ting point / Jing-well (จุดปลายนิ้ว)

จุดที่โคนเล็บ ใช้ในภาวะฉุกเฉินและปล่อยเลือด ไวต่อความเจ็บมาก ควรทำท้ายสุด

Back-shu (จุดหลัง)

จุดบนเส้น BL สองข้างสันหลัง แต่ละจุดผูกกับอวัยวะหนึ่ง เช่น BL-23 = ไต

Front-mu (จุดหน้า)

จุดด้านท้อง/อก ที่ลมปราณของอวัยวะมารวม ใช้คู่กับ back-shu ของอวัยวะเดียวกัน

Luo-connecting (จุดเชื่อม)

เชื่อมเส้นยินกับหยางที่เป็นคู่กัน ใช้กับอาการที่ข้ามสองเส้น

Influential point (จุดอิทธิพล)

จุดที่มีอิทธิพลต่อเนื้อเยื่อหนึ่งทั้งร่าง เช่น GB-34 ต่อเส้นเอ็น, BL-17 ต่อเลือด, BL-11 ต่อกระดูก

Command point (จุดสั่งการ)

จุดที่ควบคุมบริเวณหนึ่งของร่างกาย เช่น LI-4 ต่อใบหน้า-ปาก, BL-40 ต่อหลัง, ST-36 ต่อท้อง

Four Gates (สี่ประตู)

LI-4 คู่กับ LIV-3 ทั้งสองข้าง ใช้เปิดการไหลเวียนและระงับปวดทั่วร่าง

ขนาดเข็มที่ใช้บ่อย

• แมวและสุนัขพันธุ์เล็ก: 0.16-0.20 × 13-25 มม.
• สุนัขพันธุ์กลาง: 0.20-0.25 × 25-40 มม.
• สุนัขพันธุ์ใหญ่ (จุดสะโพก/กล้ามเนื้อหนา): 0.25-0.30 × 40-50 มม.
• จุดบนใบหน้า ปลายนิ้ว และแนวอก: เข็มเล็กที่สุดและปักตื้นเท่านั้น

คาเข็มทั่วไป 15-20 นาที (สัตว์ที่ตื่นตัวมากอาจเริ่มที่ 5-10 นาที) การกระตุ้นไฟฟ้า (electroacupuncture) นิยม 2-4 Hz สำหรับฤทธิ์ระงับปวดค้างนาน และ 20-100 Hz สำหรับคลายกล้ามเนื้อเกร็ง โดยคร่อมรอยโรค